Holistic Health

Holistic health coaching jest to coaching zdrowia oparty podejściu integracyjnym, czyli adresuje aspekty życia człowieka mające wpływ na jego zdrowie lub chorobę. Jest to poszukiwanie prawdziwych przyczyn złego samopoczucia lub choroby, a nie łagodzenie objawów.

Styl życia i odżywianie są skutecznymi sposobami podnoszenia jakości życia oraz zapobiegania chorobom przewlekłym, wsparcia w leczeniu i łagodzeniu ich skutków.

Health coach jest wyszkolonym profesjonalistą, który wspiera klienta we wprowadzaniu zmian w diecie i stylu życia, by poprawić jego zdrowie i jakość życia. Coach opracowuje i dobiera indywidualną strategię działań opartą na celach zdrowotnych wyznaczonych przez klienta. Coach towarzyszy klientowi we wprowadzaniu zmian w odżywianiu, aktywności fizycznej, dobieraniu dla siebie skutecznych sposobów redukcji stresu i poprawy jakości snu. Ponadto, wspólnie przyglądają się aspektom życia klienta, które istotnie wpływają na jego dobrostan, takim jak: związki, praca, hobby, rozwój osobisty, finanse.

Prawda jest taka, że holistyczne podejście pozwala na uchwycenie „detali” wpływających na nasze zdrowie i radość życia, o które nikt nas nie pyta na wizycie u lekarza czy dietetyka i które często my sami pomijamy. A przecież nikt nie będzie w pełni zdrowy i szczęśliwy (nawet po zjedzeniu wszystkich warzyw świata), jeśli trwa w destrukcyjnym związku i nienawidzi swojej pracy albo przyjmuje leki na nadciśnienie, nie zmieniając nic w diecie czy aktywności fizycznej. Health coaching jest skutecznym narzędziem, by ze wsparciem profesjonalisty osiągnąć i utrzymać swoje cele zdrowotne i poprawić jakość życia.

Fenomen coachingu zdrowia w USA

Globalny rynek coachingu zdrowia szybko się rozwija. W 2021 roku został oszacowany na 14 miliardów dolarów, a obecne szacunki na 2030 rok wynoszą prawie 26 miliardów dolarów. Duże znaczenie miały ostatnie lata, w których doświadczyliśmy pandemii koronawirusa. Skierowaliśmy naszą uwagę na zdrowie fizyczne i samopoczucie, świadomie i aktywnie poszukując pomocy specjalistów, narzędzi do redukcji stresu, różnych form aktywności fizycznej czy przygotowując zdrowsze posiłki w domu. W konsekwencji uświadomiliśmy sobie, że to my sami mamy duży wpływ na to czy jesteśmy zdrowi i jak się czujemy.

Paradoksalnie wraz z  globalnym rozwojem obserwujemy tendencje powrotu do korzeni, poszukiwania naturalnych metod wsparcia zdrowia, odżywiania ciała, potrzeby kontaktu z naturą i życia w zgodzie z nią. Nie jesteśmy już tylko istotą działająca i pracującą, zauważamy że żyjemy i czujemy dlatego wielu z nas czuje potrzebę rozwoju wewnętrznego, duchowego, niematerialnego. Stąd też, tak duże zainteresowanie jogą, medytacją, pracą z oddechem, naturalnym odżywianiem, leczniczymi masażami, akupunkturą i różnymi metodami pracy z ciałem. Rozwój medycyny przynosi wartość niezaprzeczalną i nieocenioną, jednak, stało się oczywiste, że nadużywanie leków i suplementów, diety cud, szybkie leczenie skutków, zamiast przyczyn w dłuższej perspektywie może mieć odwrotne skutki zdrowotne. Nierzadko, popadamy w skrajność wierzymy, że tylko naturalne metody nas uleczą i negujemy terapie medycyny konwencjonalnej lub odwrotnie uważamy, że tylko farmakoterapia może nam pomóc i przy każdym przeziębieniu sięgamy po antybiotyk. Jednakże, znalezienie równowagi jest kluczem do zdrowego, długiego życia.

Wiemy też, że nie ma uniwersalnych rozwiązań dla wszystkich ponieważ każdy organizm, jego geny, procesy biochemiczne i styl życia są diametralnie różne. Dlatego obecnie obserwujemy szybki rozwój medycyny funkcjonalnej, czyli medycyny konwencjonalnej, której podstawą jest indywidualne, holistyczne podejście do pacjenta, leczenie przyczyn, a nie łagodzenie skutków chorób oraz duże skupienie na stylu życia pacjenta. 

W USA rynek coachingu zdrowia szacuje się na 7 miliardów dolarów. Amerykanie pracują z coachem zdrowia prywatnie, w ramach ubezpieczenia zdrowotnego (wiele firm ubezpieczeniowych ma w swojej ofercie usługi coacha zdrowia), w przychodniach zdrowia (coraz więcej lekarzy pracuje w tandemie z coachem zdrowia) lub w pracy (pracodawca oferuje usługi coachingu zdrowia w ramach pakietów wellness). Przykładowo, takie firmy jak Apple, Microsoft czy JP Morgan & Chase, widząc rosnące zapotrzebowanie, zaczęły oferować swoim pracownikom usługi coachów zdrowia, by wesprzeć ich w takich problemach zdrowotnych jak nadciśnienie, choroby serca, redukcja stresu, zdrowe odżywianie czy aktywność fizyczna.  

60% Amerykanów deklaruje, że chciałoby pracować z coachem zdrowia. Wydaje się to uzasadnione ponieważ według Amerykańskiego Centrum Kontroli i Prewencji Chorób 60% Amerykanów cierpi na co najmniej jedną chorobę przewlekłą (cukrzyca typu 2, choroby serca czy nowotwory). 70% Amerykanów ma nadwagę z czego 40% to otyłość. W USA dwie główne przyczyny śmierci to choroby serca i nowotwory, a ich najważniejsze czynniki ryzyka związane są ze stylem życia czyli niezdrową dietą, brakiem aktywności fizycznej, paleniem tytoniu czy szkodliwym spożyciem alkoholu.

Health Coaching w Polsce 

Coaching zdrowia w Polsce dopiero przeciera swoje szlaki. Polacy coraz częściej decydują się na świadome dbanie o swoje zdrowie psychiczne oraz fizyczne, niemniej podobnie jak w USA, przyczyną numer jeden zgonów w Polsce są choroby układu krążenia oraz nowotworowe – odpowiedzialne za ponad 50% zgonów rocznie (źródło danych GUS). Ponadto, według danych CBOS na początku dekady tylko 39% Polaków miało wagę w normie, 59% miało nadwagę, w tym 21% otyłość. Co więcej, wyniki badań WHO (Childhood Obesity Surveillance Initiative) z 2017 roku pokazały, że aż 30% polskich dzieci w wieku 8 lat ma nadwagę lub otyłość. Podobne niepokojące wartości wskazuje raport WHO (32%) jako przyczyny wskazując przede wszystkim nieregularne posiłki, siedzący tryb życia (połączony z niewielką aktywnością fizyczną, duże spożycie cukrów prostych (słodycze, słodzone napoje), oraz jedzenie szeroko dostępnej  wysokoprzetworzonej żywności (fast food, gotowe dania)

Liczba otyłych Polaków wciąż rośnie, roczne wydatki na leczenie otyłości też rosną, a profilaktyka nadwagi i otyłości jest celem operacyjnym numer jeden w Narodowym Programie Zdrowia od 2016 roku i pozostanie na pierwszym miejscu do 2025 roku. 
Jak widać problemy są niemałe, wizyty u lekarza i okresowe badania są absolutnie konieczne. Jednak, trzeba sobie uświadomić, że dbanie o zdrowie odbywa się codziennie, 24 godziny na dobę w domu, w pracy, na spacerze czy w restauracji. Styl życia i dieta wpływają na nasze zdrowie i mogą zwiększać ryzyko choroby lub im zapobiegać. 

W 2023 roku mamy wiedzę jak zmieniać nasze nawyki i dietę tak by wzmacniać nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. Health coaching jest formą wsparcia Klienta we wprowadzeniu zmian w stylu życia, diecie oraz innych istotnych aspektach jego życia jak kariera czy relacje międzyludzkie, które również mają ogromny wpływ na nasze zdrowie i poczucie szczęścia. Health coaching dostarcza Klientowi kompletne informacje i narzędzia do wprowadzania zmian zgodnych z potrzebami i celami Klienta, równocześnie oferując wsparcie emocjonalne w całym procesie wdrażania zmian. 

Moim celem jest przekazanie wiedzy i praktycznych narzędzi tak by moi Klienci nauczyli się być ekspertami od swojego zdrowia i podejmowali swoje decyzje świadomie w oparciu o najnowszą wiedzę naukową. Nasza wspólna praca eliminuje decyzje i zachowania wynikające z nieświadomość, braku wiedzy lub dawnych nawyków.

Health Coaching. Dlaczego jest ważny?

W ciągu ostatnich 120 lat struktura przyczyn zgonów zmieniła się znacząco. Na początku XX wieku główną przyczyną zgonów były choroby zakaźne, jak na przykład ospa, polio, błonica czy grypa, jednak dzięki rozwojowi medycyny, wynalezieniu szczepionek i większej higienie życia zaczęliśmy się przed nimi skutecznie chronić. 

Obecnie główne przyczyny śmierci globalnie to choroby sercowo-naczyniowe i nowotwory. Po 2019 roku i wybuchu pandemii COVID, kiedy znowu choroba zakaźna stała się poważnym zagrożeniem zdrowia i życia pochłaniając dotychczas prawie 7 mln ofiar (dane WHO na maj 2023), wciąż głównymi przyczynami śmierci na świecie pozostają choroby układu krążenia i nowotwory. Wiemy też, że choroby cywilizacyjne, w dużej mierze spowodowane nieodpowiednim stylem życia, dietą, używaniem tytoniu oraz nieskutecznym radzeniem sobie ze stresem.  

W poprzednim wieku poradziliśmy sobie z chorobami zakaźnymi, teraz przyszedł czas stawić czoła chorobom cywilizacyjnym. Obecnie żyjemy średnio 30 lat dłużej niż na początku XX wieku i wciąż przewiduje się, że tych lat będzie nam przybywać. W konsekwencji, od 2000 roku Światowa Organizacja Zdrowia mierzy już nie tylko oczekiwaną długości życia, ale również oczekiwaną długości życia w zdrowiu (wskaźnik HALE). Oczywiste jest to, że celem nie tylko jest więcej lat życia, ale też dłuższe życie w zdrowiu, minimalizując lata spędzone w chorobie. Wiedząc, że będziemy żyć dłużej i mając wiedzę o tym jak wprowadzać w naszym życiu prozdrowotne zmiany, możemy wpływać na długość i jakość naszego życia.

Jak health coaching może nam w tym pomóc?

Holistyczne
podejście

Holistyczne podejście

Coaching zdrowia opiera się na integracji wszystkich aspektów naszego życia mających wpływ na zdrowie lub chorobę. Spojrzenie na zdrowie jako brak choroby jest przestarzałe, od 1946 roku Światowa Organizacja Zdrowia definiuje zdrowie jako całkowite, dobre funkcjonowanie fizyczne, psychiczne i społeczne. Zdrowie obejmuje wiele wymiarów, na które wpływa wszystko co jest obecne w naszym życiu: jedzenie, aktywność fizyczna, redukcja stresu, sen, kontakty społeczne, kariera czy rozwój. Coaching zdrowia powstał po to, by pomagać Klientom w odnalezieniu równowagi w kluczowych aspektach jego życia, dążąc do pełnego dobrostanu na długie lata.

Indywidualne
podejście

Indywidualne podejście

Każdy z nas jest inny, mamy inne geny, procesy biochemiczne w naszym organizmie nie są dokładnie takie same. Ponadto, inaczej żyjemy, jemy, śpimy, odpoczywamy czy pracujemy. Nie ma uniwersalnych rozwiązań dla wszystkich i to co działa u jednej osoby, może nie zadziałać u drugiej. Każdy człowiek ma inne cele zdrowotne, problemy i potrzeby. Coach opracowuje plan pracy indywidualnie dla każdego Klienta, co znacząco zwiększa efektywność procesu zmiany.

Zmiana
zachowań

Zmiana zachowań

W centrum zainteresowania coacha zdrowia jest zmiana zachowań. W health coachingu pracujemy nad wprowadzeniem w życiu takich zmian, by to co robimy na co dzień służyło naszym długoterminowym celom. Coach pomaga Klientowi zidentyfikować i zrozumieć nawyki, przekonania i schematy myślenia, które utrudniają osiągnięcie pełni zdrowia. Klient poszukuje odpowiedzi na pytania co mogę zacząć robić, zmienić lub przestać robić by być zdrowym, zapobiegać chorobom lub skutecznie leczyć, te które już mam. Coach przygotowuje z Klientem program pracy do tworzenia nowych zachowań i nawyków oraz strategie pokonywania barier. Praca oparta na wartościach oraz adresowanie pierwotnych przyczyn szkodliwych zachowań pozwala na osiągnięcie sukcesu długoterminowo.

Wsparcie
i motywacja

Wsparcie i motywacja

Są to dwa zasoby konieczne by odnieść sukces i tego możesz oczekiwać od coacha na każdym etapie procesu zmiany. Regularne spotkania, konkretny plan działania na każdy tydzień i uważne śledzenie postępów Klienta pozwalają utrzymać wysoką motywację i koncentrację na celu oraz pokonywać pojawiające się przeszkody. Coach oferuje wsparcie informacyjne oraz emocjonalne, tworzy bezpieczną i przyjazną Klientowi przestrzeń oraz pomaga w rozwiązywaniu trudności.

Wypełnienie luki między zdrowiem a chorobą

Wypełnienie luki między zdrowiem a chorobą

Health coaching jest pomocny w dwóch sytuacjach, pierwsza, to kiedy chcemy być zdrowi, ale nie wiemy co mamy zrobić. Druga, to kiedy wiemy co trzeba zrobić, ale nie mamy pomysłu jak to wprowadzić w życie. Czasami wychodzimy z gabinetu lekarza z listą zaleceń zmiany stylu życia: schudnąć, zdrowo się odżywiać, więcej ruszać, mniej stresować itp. Jednak większość z nas ma z tym duży problem. Tutaj coaching zdrowia wypełnia lukę między lekarzem a pacjentem, między zdrowiem a chorobą, między tym co wiemy, a tym co robimy. Edukacja o zdrowym stylu życia, skuteczne metody zmiany zachowań, wsparcie emocjonalne podczas wprowadzaniu zmian są kluczowe by osiągnąć cele zdrowotne.

Wzrost zainteresowania zdrowiem

Wzrost zainteresowania zdrowiem

W Polsce obserwujemy duży wzrost zainteresowania zdrowiem i tym jak na nie wpływać. Już nie tylko choroba motywuje nas do dbania o siebie, ale rosnąca świadomość pozwala podejmować coraz więcej zachowań mających na celu poprawę zdrowia i zapobieganie chorobom. Żyjemy coraz dłużej, więc proaktywnie poszukujemy sposobów na możliwie najdłuższe życie w zdrowiu. Wiemy, że każda osoba jest w stanie poprawić swoje zdrowie i samopoczucie. Stąd też, health coaching oferuje edukację oraz praktyczne narzędzia i metody pracy, poparte badaniami, by wspierać Klienta  w świadomym podejmowaniu prozdrowotnych zmian. W procesie coachingu Klient w oparciu o swoje wartości i priorytety, wyznacza cele zdrowotne i ze wsparciem coacha wprowadza je w życie.

Profilaktyka

Profilaktyka

Ostatnią ważną kwestią jaką warto poruszyć, jest profilaktyka, zarówno u dorosłych i u dzieci. Profilaktyka zaczyna się od najwcześniejszych lat, to my dorośli wyrabiamy w dzieciach nawyki żywieniowe i styl życia, z których będą czerpać przez długie lata. Uważam, że miłość, zdrowy styl życia oraz edukacja to najlepsza inwestycja w przyszłość naszych dzieci jaką możemy im dać. Dzieci uczą się przez modelowanie, czyli przez obserwację innych, najczęściej ważnych dla nich osób. Oznacza to, że dzieci przesiąkną stylem życia rodzica, sposobami odżywiania się czy rozładowywania stresu i takie zachowania będą miały w swoim repertuarze w dorosłości. Otyłość u Polskich dzieci sięga przerażających liczb i to my jesteśmy za to odpowiedzialni. Wyróbmy zdrowe nawyki u siebie, byśmy mogli obdarować nimi nasze dzieci i przyczynić się do ich dłuższego życia w zdrowiu.